ALIYEKUWA Waziri Mkuu wa Kenya, Raila Odinga, ameibua mdahalo muhimu kuhusu nafasi ya lugha kwenye siasa za kinyang’anyiro cha Uenyekiti wa Tume ya Muungano wa Afrika (AUC).
Ingawa Afrika ina ndimi nyingi, bara bado limegawanyika kwa vigezo na misingi ya lugha za watawala wa kikoloni. Kuna nchi zinazotumia Kiingereza (Anglofoni), Kifaransa (Frankofoni) na Kireno (Lusofoni).
Akizungumza jijini Addis Ababa, Ethiopia mnamo Novemba 10,2024, Bw Odinga alisema, Afrika bado inatatizwa na chembechembe za ukoloni mamboleo unaoendelezwa na lugha za kigeni.
Mataifa mengi ya Afrika bado yanatumia lugha za kikoloni kwa ajili ya mawasiliano, shughuli za kiuchumi na hata ufundishaji katika mifumo ya elimu. Hali hii ni bayana hasa ikizingatiwa kwamba uhuru wa Afrika yamkini ni wa ‘bendera’. Mifumo yetu ya kiuchumi, kiutawala na hata elimu imejengwa kwenye amara za kikoloni.
Je, Afrika imefanya juhudi zozote za kimaksudi kuibomoa miundomsingi ya kikoloni – hasa kuhusiana na lugha? Jibu ni ndio. Mwandishi Ngugi wa Thiong’o, ambaye huziona lugha za kigeni kama nyenzo za kuimarisha ukoloni, ameshiriki sana uanaharakati wa kutetea lugha za kiasili – hasa Gikuyu na Kiswahili.
Falsafa ya Ngugi ni kwamba: “Ikiwa unajua lugha zote ulimwenguni, na ukawa hujui lugha yako ya mama au lugha inayosheheni utamaduni wako, huo ni utumwa.” Katika kitabu chake – Moving the Centre: The Struggle for Cultural Freedoms (James Carrey, 1993), Ngugi anajishughulisha na suala la ‘uhamishaji wa kitovu sumbufu’ (problematic centre) kuwili. Kwanza, baina ya, na ndani ya mataifa.
Nafasi ya lugha katika vita vya kuwania Uenyekiti wa Tume ya Muungano wa Afrika (AUC)
This story was originally published by Taifa Leo.
Read the full story at Taifa LeoRelated stories
EducationalTinubu: No student will be denied university education over poverty
Urges graduates to be creative, enterprising By Dayo Johnson, Akure President Bola Tinubu has assured Nigerians that no student will be denied access to tertiary education because of financial constraints. The President gave the assurance at the 37th convocation ceremony of the Federal University of Technology, Akure (FUTA), where he said the establishment of the […]
EducationalSEQUIP ilivyomfikisha Neema chuo kikuu
MBEYA: Serikali kupitia Mradi wa Kuinua Elimu ya Sekondari (SEQUIP) imeendelea kutoa fursa kwa wasichana waliokatisha masomo kutokana na changamoto mbalimbali za maisha kurejea shuleni na kuendeleza ndoto zao za elimu. Miongoni mwa wanufaika wa fursa hiyo ni Neema Andrea Usia, ambaye safari yake ya elimu ilikatizwa akiwa kidato cha pili, lakini kupitia fursa ya…
Educational892 graduates of CUHAS cadre pledge to observe ethics, dignity
MWANZA: 892 graduates of the Catholic University of Health Sciences Bugando (CUHAS) have been instructed to adhere to ethics, dignity and integrity in the provision of health services. The call was made today by the Bishop of the Catholic Diocese of Rulenge-Ngara, Mr Severine Niwemugizi, during the 19th graduation of the college held in Mwanza,…
EducationalChuka University graduate sits by himself, breaks down after no one shows up for his graduation
A Chuka University graduand broke down in tears after spending graduation day alone, as footage of him packing away a gown moved thousands of Kenyans online.