NI asubuhi yenye upepo mwanana katika viunga vya Chuo Kikuu Katoliki cha Ruaha (RUCU) mkoani Iringa.
Ndani ya ukumbi wa mikutano, wasomi, wachumi na wadau wa maendeleo wameketi kwa makini katika kongamano la kujadili mustakabali wa Tanzania kuelekea mwaka 2050.
Kaulimbiu ya kongamano hilo lililoandaliwa kwa ushirikiano wa RUCU na Kituo cha Ubia kati ya Sekta ya Umma na Binafsi (PPPC) likiwa limebeba matumaini makubwa ni ‘Je, Tunakwenda Kuelekea Uchumi Jumuishi?’
Ni mjadala wa kitaifa unaogusa si tu namba na takwimu, bali pia maisha ya kila Mtanzania. Mchumi mashuhuri, Profesa Samwel Wangwe anasema Tanzania haiwezi kufikia uchumi jumuishi bila mageuzi makubwa ya kimuundo katika sekta muhimu kama kilimo, viwanda na usafirishaji.
“Ili kufikia Dira ya Taifa ya Maendeleo 2050, tunapaswa kuimarisha sekta ya usafirishaji na kuiweka Tanzania katika nafasi ya kuwa kitovu cha nchi zisizo na bandari,’ anasema Profesa Wangwe. Anaongeza: “Tunapaswa kuzipa kipaumbele sekta zinazounganisha viwanda, kuunda ajira na kutoa fursa za mapato ya muda mrefu”.
Anasisitiza pia umuhimu wa utawala bora na uwajibikaji katika ngazi zote za serikali. Profesa Wangwe anasena maendeleo jumuishi hayawezi kupatikana kama serikali za mitaa hazitaelewa wajibu zilionao katika kupambana na rushwa na kuboresha huduma kwa wananchi.
SOMA: Kafulila ataka PPP ya ufanisi Dira 2050
Kwa mtazamo wake, suluhisho mojawapo ni kuimarisha ushirikiano kati ya sekta ya umma, binafsi na jamii. “Ushirikiano huo,” anasema ndio utakaowawezesha wananchi hasa wanawake na vijana kushiriki kikamilifu katika kupanga na kutekeleza miradi ya maendeleo.
Makamu Mkuu wa RUCU, Profesa Sista Chrispina Lekule anasema hakuna mabadiliko ya kweli bila uwekezaji thabiti katika rasilimaliwatu. “Elimu ni injini ya mabadiliko. Bila elimu bora, hatuwezi kufikia Dira ya 2050 kwa kuwa tunahitaji raia wenye ujuzi, ubunifu na uwezo wa kubadilika ili kuharakisha ukuaji wa uchumi,” anasema Profesa Sista Lekule.
Anaongeza kuwa, vyuo vikuu vinapaswa kufanya mageuzi ya mitaala na kujikita zaidi katika utafiti wenye matumizi ya moja kwa moja, ubunifu na ujasiriamali. Kwa mujibu wa Profesa Sista Lukule, ushirikiano kati ya vyuo na sekta binafsi unaweza kuwa kichocheo cha maendeleo ya teknolojia na ajira kwa vijana.
Katika kongamano hilo, Profesa Humphrey Moshi wa Chuo Kikuu cha Dar es Salaam (UDSM) anasema maendeleo hayaji bila kuwapo na haki na amani. “Kudumisha amani na utulivu kutatuwezesha kusonga mbele; tunapaswa kulinda amani na utulivu tulionao,” anasema.
Mkurugenzi Mtendaji wa Kituo cha Ubia kati ya Sekta ya Umma na Binafsi (PPPC), David Kafulila.
Naye Mkurugenzi Mtendaji wa Kituo cha Ubia kati ya Sekta ya Umma na Binafsi (PPPC), David Kafulila anasisitiza kuwa sekta binafsi ndiyo injini ya uchumi wa taifa. Anasema biashara ndogo na za kati nyingi zikiwa zinamilikiwa na wanawake na vijana, zinapaswa kupewa nafasi kubwa zaidi.
“SMEs (biashara ndogo na za kati) ni uti wa mgongo wa uchumi wetu. Ili kufikia uchumi wa trilioni moja ya Dola ifikikapo mwaka 2050, tunapaswa kujenga mazingira rafiki kwa biashara zinazoongozwa na wananchi kukua na kustawi,” anasema.
Kafulila anabainisha mafanikio makubwa katika sekta mbalimbali zikiwemo za wachimbaji wadogo kuongeza mchango katika mapato ya madini kutoka asilimia 20 mwaka 2021 hadi asilimia 40 mwaka 2025. Aidha, anasema mapato ya utalii yamepanda kutoka Dola bilioni 1.3 mwaka 2021 hadi bilioni 4 mwaka 2025 na kwamba, zaidi ya Watanzania milioni 1.5 sasa wanapata ajira katika sekta ya utalii.
Kwa mujibu wa Kafulila, eneo la kilimo cha umwagiliaji limeongezeka kutoka hekta 500,000 mwaka 2021 hadi hekta 980,000 mwaka 2025, huku biashara za kimataifa zikiongezeka kutoka Dola za Marekani bilioni 17 hadi 34.
Hata hivyo Kafulila anaweka wazi kuwa, PPP si ubinafsishaji kama wengi wanavyodhani. “PPP si ubinafsishaji; serikali inabaki mmiliki wa mali huku sekta binafsi ikileta mtaji, utaalamu na teknolojia,” anasema. Anaongeza: “Mfano mzuri ni Bandari ya Dar es Salaam, ambako mfumo huu unatekelezwa kwa mafanikio na unatarajiwa kupanuliwa hadi Bagamoyo na Tanga”.
Baadhi ya washiriki wa kongamano hilo wanasema mfumo wa PPP unapaswa kupanuliwa hadi kwenye serikali za mitaa. Wanasema halmashauri zinaweza kutumia ubia huo kujenga masoko, maegesho, miradi ya umwagiliaji na huduma nyingine za kijamii.
Kwamba hatua hiyo itapunguza mzigo wa kifedha kwa serikali na kuongeza tija katika utoaji wa huduma kwa wananchi. Mfanyabishara, Profil Mlawa anasema mafanikio ya Dira ya Maendeleo 2050 hayawezi kupatikana bila uwazi, uwajibikaji na mapambano makali dhidi ya rushwa.
Anasema wananchi wanapaswa kushirikishwa kikamilifu katika miradi ya maendeleo ili kuelewa na kufuatilia manufaa ya ubia huo kwani wengine hawafahamu. Mlawa anabainisha, “PPPC imekuwa na miradi mingi ambayo tayari mafanikio yake yameonekana kama DDC, UDART na bandari. Hili sasa linapaswa kuendelea kuelimisha jamii na kushirikisha zaidi sekta binafsi kwa kila hatua.”
Anaendelea, “Wakifanya hivi tutaweza kufikia malengo tunayoyataka”. Mmoja wa washiriki wa kongamano hilo, Gwantwa Mwakyusa anafurahia uwepo wa miradi inayotekelezwa chini ya PPP akisema ni ishara tosha inayoangazia mafanikio ya mbeleni ya kutekekeleza miradi mingi inayoainishwa na PPPC.
Anasema kilimo kama uti wa mgongo wa uchumi wa taifa ndiyo njia rahisi zaidi ya kujenga uchumi jumuishi kama kitaunganishwa na teknolojia, utafiti na viwanda vya kuongeza thamani ya mazao. Anasema, “Teknolojia na ubunifu ni injini ya mageuzi ya uchumi. Serikali na sekta binafsi zinapaswa kuwekeza zaidi katika tafiti na ujasiriamali wa vijana.”
Kauli za wachumi, wasomi na watendaji wa maendeleo zinaunganika katika ujumbe mmoja: Kufikia Dira ya Taifa ya Maendeleo 2050 si ndoto ikiwa Tanzania itaimarisha ushirikiano wa kweli kati ya serikali, sekta binafsi na wananchi. Ubia wa Sekta ya Umma na Binafsi (PPP) si tu chombo cha kifedha, bali ni daraja la kuunganisha nguvu za Watanzania wote kuelekea uchumi jumuishi, shindani na endelevu.
“Mafanikio ya Dira ya 2050 hayatazaliwa kwenye makaratasi ya sera pekee, bali kwenye vitendo vya ubia, ubunifu na uwajibikaji wa kila raia,” anasema Mwakyusa. Mkurugenzi wa Miradi wa PPPC, Agustino Saibul anasema
ipo miradi zaidi ya 80 iliyo chini ya PPP ambayo iko katika hatua tofauti za utekelezaji na mingine imeshatekelezwa.The post PPP nguzo ya utekelezaji Dira 2050 first appeared on HabariLeo.
PPP nguzo ya utekelezaji Dira 2050

This story was originally published by Habari Leo.
Read the full story at Habari LeoRelated stories
EducationalChama cha CHAWAKAMA-KENYA kinavyopeleka Kiswahili jukwaa la kimataifa
CHAMA cha Wanafunzi wa Kiswahili katika Vyuo Vikuu vya Afrika Mashariki (CHAWAKAMA-KENYA) kimezidisha juhudi za kukiendeleza Kiswahili na kukipa nafasi katika ulimwengu wa utandawazi kupitia makongamano yanayowaleta pamoja wanazuo, watafiti na wadau wa lugha hii adhimu. Mbali na kukuza Kiswahili, chama hiki kimekuwa jukwaa muhimu la kuwaunganisha wanafunzi wa vyuo vikuu, kuibua vipaji, kujenga mitandao ya kitaaluma na kuhamasisha ubunifu. Pia, kimechangia kuzalisha viongozi, waandishi, wahariri, watafiti na wakalimani watakaokipeperusha Kiswahili katika majukwaa ya kimataifa. Mwelekeo huo ulidhihirika Novemba 6–7 mwaka huu, wakati CHAWAKAMA-Kenya kilipoandaa kongamano la kikanda katika Chuo Kikuu cha Laikipia, lililoongozwa na kaulimbiu ya ‘Kiswahili na Utandawazi’. Kongamano hilo liliwakutanisha wanafunzi kutoka vyuo mbalimbali, vikiwemo Rongo, Laikipia, Masinde Muliro, Kisii, Daystar, Kabianga, Murang’a, Turkana na Kaimosi. Washiriki walijadili nafasi ya Kiswahili katika kuzalisha maarifa, kuwasilisha uvumbuzi na kutatua changamoto za jamii. Kongamano lilifunguliwa rasmi na Prof Guyo Sarr Huka, Naibu Makamu Mkuu wa Chuo Kikuu cha Laikipia anayesimamia masuala ya kitaaluma. Katika tukio hilo, kamati andalizi ikiongozwa na Mwenyekiti Clinton Ageta na mlezi wa chama Prof Sheila Wandera, ilizindua bidhaa zenye nembo ya CHAWAKAMA-Kenya, zikiwemo mashati-tao, chepeo, kalamu, bango na vitabu vilivyoandikwa na wanachama. Ubunifu wa wanachama ulijitokeza pia kupitia Kishazi TV, runinga ya mtandaoni iliyorusha matukio ya kongamano mubashara na kusambaza maudhui yake kupitia mitandao ya kijamii. Kongamano lilipambwa na michango ya wataalamu mashuhuri wa Kiswahili, akiwemo Dkt Moses Wasike (Mgeni Rasmi), Dkt Riro Matinde, Prof James Ontieri, Dkt Nixon Sangili na Dkt Sussy Nandama, miongoni mwa wengine. Mafanikio hayo yalitokana na ushirikiano wa CHAWAKAMA-Kenya, Idara ya Masomo ya Kibinadamu na Maendeleo, uongozi wa Chuo Kikuu cha Laikipia na Chama cha Kiswahili cha Laikipia (CHAKILA). Chama hicho kinaongozwa na Clinton Ageta (Mwenyekiti), Granton Mdogo (Naibu Mwenyekiti), Doreen Mukami (Katibu Mkuu), Griffin Amakala (Naibu Katibu Mkuu), Diana Mirriam (Mhazini), Velma Natang’a (Afisa wa Uhusiano Mwema), Micah Sikolia (Katibu Mtendaji) na Okimba Lester (Afisa Mwenezi). Wahariri ni Luke Shikoli, Kweyu Remjo, Augustine Wekesa, Winjoy Gacheri na Zdame Zuhura, huku Samson Nyamosi na Denis Chumo wakihudumu kama Maafisa wa Nidhamu. Kwa hakika, CHAWAKAMA-Kenya kinaendelea kuthibitisha kuwa mustakabali wa Kiswahili unategemea ubunifu, ushirikiano na juhudi za kizazi kipya.
Educational‘Shule zisizo na vifaa zisipokee wanafunzi wa amali’
MOROGORO: WAZIRI wa Elimu, Sayansi na Teknolojia, Profesa Adolf Mkenda, amewaagiza maofisa uthibiti ubora wa shule kufuatilia shule zote zinazotoa elimu ya amali na kuhakikisha zina miundombinu, vifaa na vitendea kazi vinavyokidhi mahitaji ya mafunzo ya ufundi. Amesema shule zilizosajiliwa kutoa elimu ya amali lakini hazina vifaa vya kufundishia na kujifunzia hazipaswi kuendelea kupokea wanafunzi…
EducationalWazazi wapinga mfumo wa uchaguzi wa shule za sekondari
WAZAZI wawili wamewasilisha kesi mahakamani kutaka Wizara ya Elimu izuiwe kukamilisha uteuzi wa wanafunzi wa Gredi 10 katika shule za sekondari, wakidai mfumo wa kusimamia habari za elimu Kenya ( KEMIS) una hitilafu zinazowanyima wanafunzi nafasi ya kuchagua shule wanazotaka. Mabw Omwenga Ongegu na John Ominde wanasema mfumo huo unaonyesha shule 1,000 pekee kwa kila mseto wa masomo, hata pale ambapo shule nyingi zaidi zinatoa mseto huo nchini. Pia wanadai kuwa baadhi ya miseto ya masomo haina shule zilizoorodheshwa. Katika ombi lao, Ongegu alisema miseto 26 ya masomo imeathiriwa na idadi ya shule hizo 1,000, hali inayoficha taasisi nyingine zinazotoa masomo hayo. Kwa mfano, mseto wa ST1048 unaojumuisha Baiolojia, Kemia na Fizikia katika mkondo wa Sayansi, Tekonolojia na Hisbati (STEM) una shule 10,515 zinazodaiwa kuutoa nchini, lakini mfumo unaonyesha shule 1,000 pekee. Hii ina maana kuwa wanafunzi wanaona takriban asilimia 9.51 pekee ya shule zinazopatikana kwa mseto huo. Walalamishi pia wanasema kuwa kati ya mIseto 418 iliyoorodheshwa kwenye mfumo, 28 haina shule yoyote iliyoonyeshwa, huku 303 ikiwa na shule 94 au chini ya hapo. Wanasema kasoro hizo zinazuia wanafunzi na wazazi kupata taarifa sahihi kabla ya kufanya maamuzi yatakayoathiri masomo yao ya baadaye. “Hii haiwezi kuachwa bila kurekebishwa hadi wanafunzi watakapofika wakati wa kuomba nafasi za shahada na diploma kupitia KUCCPS,” sehemu ya kesi inasema. Pia walalamishi wameibua wasiwasi kuhusu jinsi masomo ya Gredi 10 yatakavyoathiri nafasi za kujiunga na vyuo vikuu. Wanasema hakuna ufafanuzi wa kutosha kuhusu jinsi somo la Community Service Learning litakavyoathiri wanafunzi kujiunga na kozi mbalimbali. Wanataka mahakama itangaze kuwa kuonyesha orodha zisizokamilika bila kutoa tahadhari kunakiuka haki za wanafunzi. Pia wanataka wizara iamriwe kufungua tena mfumo huo ili wanafunzi warekebishe uchaguzi wao baada ya kupewa taarifa kamili kuhusu shule na mseto wa masomo. Wamependekeza mfumo ufunguliwe tena baada ya mitihani ya tathmini ya Gredi 9 kuanza Oktoba 26, ili kuepusha kuwaongezea watahiniwa shinikizo. Mfumo wa KEMIS ulifunguliwa Agosti 24, 2026, na muda wa kuchagua shule uliongezwa hadi Septemba 15.
EducationalKiruswa akabidhi vifaa shule ya Lesing’ita
LONGIDO: NAIBU Waziri wa Madini na Mbunge wa Jimbo la Longido mkoani Arusha, Dk. Stephen Kiruswa, amekabidhi mashine ya kunakili na kuchapisha nyaraka pamoja na kompyuta kwa Shule ya Msingi Lesing’ita, vyenye thamani ya zaidi ya Sh milioni tatu, ili kupunguza gharama za shule katika uchapishaji wa karatasi za mazoezi, mitihani na shughuli nyingine za…